Bina Nizamı Nedir? Bir Bakışta İzmirli Genç Gözünden Anlatıyorum
Bina Nizamı. Evet, bu yazı tam olarak böyle bir başlıkla başladı. Hiç düşündünüz mü? Bir bina, sırf orada yaşayan insanlar yüzünden neredeyse sosyal bir organizma haline geliyor. Ama biz, o “bina nizamı” dediğimiz şeyin içinde ne kadar da fazlasını yaşadığımızı fark etmiyoruz. İzmir’de, 25 yaşında, sürekli espri yapan ama bir yandan da her şeyi gereğinden fazla kafaya takan bir adam olarak size, bina nizamını anlatmaya karar verdim. (Evet, birazcık da moral bozukluğu olabilir, sabah işe geç kalmış olabilir ve evdeki evcil hayvan da sabahları erken uyandırmak için müthiş bir yetenek sergiliyor olabilir ama konumuz bu değil, sakin olun.)
Bina nizamı, aslında öyle pek de derin bir kavram değil, ama o kadar derin ki… Tam da bu noktada, yazıma başladığımda “Bu kadarını düşünmüş olamam” diyerek kendimle gururlanıyorum. Ne de olsa bir bina, senin kadar karmaşık olmasa da, yaşamayı düzenlemek için kurallar ve bir nizam gerektiriyor. Bu yazıyı okurken yalnızca kendinizi bir apartmanda, o sokak arasında veya en sevdiğiniz İzmir kafesinde hayal edin; bina nizamını en iyi, ancak tam olarak burada anlayabilirsiniz.
Bina Nizamı Nedir? Kafanızda Bir Canlandırın
Hadi, şimdi bina nizamını anlatmaya çalışalım. Gerçekten kelime anlamıyla, bina nizamı, bir binadaki tüm ortak kullanım alanları, yönetim kuralları ve insan ilişkilerinin belirli bir düzene sokulması olarak tanımlanabilir. Ama bu, resmi tanım. Bina nizamının, sadece kurallar ve yönetimle ilgisi yok. Bu düzeni kuran insanlar, günlük yaşamda her an karşımıza çıkıyorlar.
Benim de İzmir’deki apartmanımda tam olarak böyle bir durum söz konusu. Her sabah, tam da kapıyı çıkarken, komşum Sıdıka Teyze’nin sesini duyarım. Gerçekten, sabahın o saatinde “Ne yapıyorsun, Burak? Kahvaltı yaptı mı?” gibi sorularla uyanmak müthiş bir deneyim. Bina nizamının bir parçası olan “komşu ilişkileri” o kadar derin ki, neredeyse bir köy hayatı yaşıyor gibiyim. Çıkarken “Komşum iyi, benden de selam söyleyin” demek de bunun bir parçası. Çünkü, apartman ne kadar katı kurallara sahip olsa da, insan ilişkileri de bir o kadar önemli.
Bu arada, bina nizamının bir başka unsuru da, binadaki herkesin birbirine karşı gösterdiği sabır. Mesela, evde 3 saatlik bir arıza var, tam o sırada asansör arızalanıyor, ama herkes birbirine “Merhaba, günaydın” diyerek geçişiyor. Çünkü, evet, bir nizam var, ama asıl nizam “günlük hayatta birbirimize nasıl davranmamız gerektiğini anlamak” gibi bir şey.
Bina Nizamı İçindeki En Komik Anlar: Dışarıdan Bir Bakış
Evet, binada bu kadar ciddi şeyler dönerken, bir de dışarıdan bakınca olan komik anlar var. Misal, bir gün, apartman sakinlerinden biri, yanlışlıkla bana “Yukarıya kadar geldim, bir de ben sizinle mi görüşeyim” dedi. Herkes onu susturdu, ama içten içe herkes “Allah’ım, bunu nasıl susturabiliriz?” diyordu. (Tabii ben de dahilim bu arada.) Çünkü, “Bina nizamı” dediğimiz şey aslında arada sırada yapılması gereken diplomatik hamleler, espriler ve bir tür sinir harbi gibi.
Bir de bizim apartmanda, dairelerin girişlerine bakınca, herkesin bir tür yarış içindeymiş gibi bir hissiyatınız oluyor. Bir kişi saksılarıyla bahçeye özen gösterirken, bir diğeri balkonuna küçücük bir hava akımı yaratacak şekilde bir süs yerleştiriyor. Bina nizamı derken, her detayın önemli olduğunu unutuyoruz! Yani bizde “bina nizamı” aslında içindeki karışıklıklarla birlikte çok komik bir şeye dönüşüyor.
Kısa Diyalog:
Ben: “Abi, ya bu binada nizam var mı?”
Komşu: “Nizam mı? Bina 50 yaşında, nizam var da biz bozdurduk.”
Ben: “Okey, yeni fikirlerim var. Artık bu binanın tarzı konusunda kararımı verdim. İlk iş, yazın balkonun altına devasa bir çim koyacağım.”
Komşu: “Tamam, ama önce şu ortak alandaki pisliği temizle bakalım!”
Gerçekten de apartman sakinlerinin birbirlerine karşı gösterdiği saygı, mizahi tarafların yanı sıra, asıl önemli olan kuralları gözlemleyerek birbirine yardımcı olmak. “Herkes birbirini tanıyor, tanıdığı kadar da birbirine katlanıyor” cümlesi, bina nizamının temelini oluşturuyor aslında.
Bina Nizamı ve Ben: Mizahi Bir Bakış
Bina nizamı aslında benim için bazen sinir bozucu olabiliyor. Bir sabah, tam kahvemi içmeye hazırlanırken, asansör bozuldu. Ne oldu? “Eee, Burak. Hadi gel, merdivenleri kullan!” Ama tam o sırada, yukarıdaki komşum Sinan’la karşılaşıyorum. Sinan’ın da ne kadar dağınık olduğunu biliyorum. O an, aşağıdan yukarıya kadar herkesin seslerini duydum. Ama Sinan “Yavaş, acele etme, bak burası biraz kaygan” dedi. Gerçekten, bazen bina nizamını anlamak için de zamana ihtiyacımız oluyor.
Bir diğeri ise, apartmanda herkesin belirli saatlerde apartmandan dışarıya çıkıp girmesi durumu. Bu anı, bazen “bina dışı bir konuşma” olarak yorumlayabiliriz. Yani, biri dışarı çıkarken, diğeri binaya girerken o kadar “merhaba” ve “hoşça kal” ifadeleri var ki, bazen bir sosyal deney yapıyormuşum gibi hissediyorum.
Sonuç: Bina Nizamı Nedir? Hayatın Kendisidir
Bina nizamı, aslında hayatın küçük ama önemli kurallarından biri. Bir binada yaşarken, hem o yapıyı hem de içindeki insanları anlamak gerek. Çünkü bazen, bir komşunun karasız bakışları ya da sabah kahvaltısındaki o küçük muhabbetler, aslında bize çok şey anlatır. Ne kadar derin bir düzen var, değil mi? Evet, bazen gününüz o kadar komik geçiyor ki, tek başına bir apartman sohbeti bile size hayatın anlamını sorgulatabilir.
İşte bu yüzden, “Bina Nizamı Nedir?” sorusunu sorarken, cevapları bizzat hayatımızda buluyoruz. Yani, şunu unutmayın: “Bina nizamı” aslında çok basit. Ama içinde çok büyük bir düzen var. Gerçekten bu nizam, hayatta karşılaştığımız en sıradan ama bir o kadar da karmaşık olayları anlamamıza yardımcı oluyor. Yani, ya da en azından başkalarına kahvaltı öncesi “Merhaba” demek için bize alan tanıyor.